Izdanje Matice crnogorske „Crnogorska arhitektura 1945–1970: Refrakcije korbizijanskog principa“ predstavljeno je sinoć na Arhitektonskom fakultetu u Podgorici
Promocija knjige „Crnogorska arhitektura 1945–1970: Refrakcije korbizijanskog principa“ autorke Slavice Stamatović-Vučković i Danila Bulatovića održana je na Arhitektonskom fakultetu u Podgorici u organizaciji Matice crnogorske, uz učešće istaknutih regionalnih i domaćih stručnjaka iz oblasti arhitekture i srodnih disciplina. Događaj je okupio brojnu stručnu i širu javnost, potvrđujući značaj ove publikacije u savremenom naučnom i kulturnom kontekstu.
U okviru izlaganja naglašeno je da se arhitektonska produkcija Crne Gore u periodu od 1945. do 1970. godine ne može adekvatno interpretirati bez uvida u širi društveno-politički i ideološki okvir socijalističke Jugoslavije. Arhitektura se u tom kontekstu posmatra kao oblik društveno angažovanog stvaralaštva, integralno povezan sa projektom modernizacije i transformacije društva. Istaknuto je da je nakon inicijalne faze snažne centralizacije i uticaja socrealizma, početkom pedesetih godina došlo do postepenog otvaranja prostora za kreativnije i slobodnije izraze, što je omogućilo intenzivniji razvoj modernističkih tendencija.
Posebna pažnja posvećena je uticaju Le Korbizjea na jugoslovensku i crnogorsku arhitektonsku praksu. Ukazano je da se njegovi principi nijesu mehanički preuzimali, već su bili predmet reinterpretacije i prilagođavanja lokalnim uslovima, uključujući klimatske, ekonomske i društvene specifičnosti. Na taj način formiran je autentičan izraz modernizma, koji prevazilazi puku imitaciju internacionalnih uzora i reflektuje složene procese kulturne i profesionalne razmjene.
U diskusiji je takođe istaknuta važnost profesionalnih i intelektualnih mreža kroz koje su se prenosila znanja, ideje i iskustva među arhitektama, kao i značaj digitalizacije arhivske građe u savremenim pristupima istraživanju, zaštiti i prezentaciji arhitektonskog nasljeđa. Ukazano je da digitalni alati omogućavaju novu dimenziju interpretacije i dostupnosti materijala, čime se unapređuje proces valorizacije kulturne baštine.
Publikacija je ocijenjena kao značajan naučno-istraživački doprinos, koji objedinjuje tekstualnu analizu i obimnu grafičku dokumentaciju, uključujući dvodimenzionalne i trodimenzionalne prikaze arhitektonskih objekata. Time se uspostavlja relevantna baza podataka koja može poslužiti kako za dalja akademska istraživanja, tako i za praktične svrhe, poput izrade arhitektonskih vodiča.
Autori su naglasili da je jedan od ključnih ciljeva knjige unapređenje vidljivosti crnogorske arhitekture druge polovine 20. vijeka, koja je u dosadašnjim regionalnim i međunarodnim pregledima često bila marginalizovana. U tom smislu, publikacija predstavlja važan korak ka sistematičnijem prepoznavanju i valorizaciji ovog segmenta kulturnog nasljeđa.
Snimak promocije dostupan je na YouTube kanalu Matice crnogorske.
https://www.youtube.com/watch?v=VadhymX9ccE&source_ve_path=OTY3MTQ&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fmaticacrnogorska.me%2F
